25.05.2019 / Hilary White

Як стаць вялікім святым і асвоіць здзяйсненне цудаў, левітацыю, білакацыю і экстатычныя візіі🕑 15 хвілін

Асвячэнне: не настолькі проста і не настолькі непрактычна, як нам здаецца

Многія людзі задаюцца пытаннем: як справіцца з цяперашнім крызісам у Касцёле, што практычнага яны могуць зрабіць у сітуацыі, якая здаецца ўсё больш апакаліптычнай і цалкам некантраляванай. Нас не задавальняе той адказ, які мы дагэтуль атрымлівалі нават ад тых іерархаў, што асмельваюцца публічна прызнаць існаванне крызісу: працягвайце рабіць усё так, быццам нічога не сталася; pay, pray, and obey. Мы жывём у тыя часы, калі шануецца перадусім дзейнасць. Але, хоць бесклапотнасць, з якой гучыць гэтая парада, здаецца паблажлівай і даводзіць да шаленства, яна па сутнасці правільная. Колькасць людзей, якія могуць палепшыць сітуацыю з крызісам у Касцёле або вырашыць яе, вельмі малая. Калі вы не кардынал і не біскуп, то ў сэнсе дзейнасці вы можаце зрабіць вельмі мала. Амаль для кожнага чалавека вырашэнне крызіса знаходзіцца не на ягоным узроўні.

Для нас, звычайных людзей, непрывабныя навіны заключаюцца ў тым, што наш абавязак — займацца сваім уласным асвячэннем дакладна так, як гэта рабілася ў кожным іншым стагоддзі і іншых абставінах. Калі ж гэта не здаецца “практычным” сродкам, то проста на момант уявіце сабе, як выглядаў бы Касцёл і свет, калі б, напрыклад, толькі адзін каталік з дзесяці дасягнуў той надзвычайнай святасці, якую мы ўшаноўваем у сапраўды вялікіх святых, такіх як св. Пій з П’етрэльчыны, Кацярына Сіенская, Францішак Асізскі, Бенедыкт і Схаластыка. Як выглядаў бы свет, калі б сто дваццаць мільёнаў людзей, раскіданых па ўсім свеце, былі святымі такога маштабу?

У нас, сучасных каталікоў, якія прайшлі праз вялікі перыяд калектыўнай амнезіі, не хапае каталіцкай фантазіі. Нас навучылі згаджацца з прыземленымі людзьмі, якія пагарджаюць цудоўным, надзвычайным і прыніжаюць або нават адкідваюць “дзівачныя” аспекты веры як састарэлыя. Такі погляд падмацоўваецца тым, што найвышэйшая ўлада кажа нам, быццам цуды самога Хрыста ў Евангеллях, напрыклад размнажэнне хлябоў і рыбы, гэта проста натуралістычныя [1] або псіхалагічныя “цуды дзялення адно з адным”.

Але сапраўднае каталіцтва адкідае дурныя абмежаванні чыстага матэрыялізму і натуралізму; мы, шаленцы з ружанцамі, асмельваемся верыць у рэальныя звышнатуральныя цуды, у прамыя дзеянні Бога, якія парушаюць усе правілы. Каталіцтва без цудаў, пачынаючы ад Уваскрасення, будзе ўсяго толькі папулярнай псіхалогіяй і даваннем парадаў. Або горш: палітыкай.

Сучасная “фабрыка святых” — вельмі дыскусійнае адкіданне грунтоўнага кананічнага працэсу [2] і беспрэцэдэнтная кананізацыя соцень людзей падчас пантыфікату Яна Паўла ІІ — прывяла да таго згубнага наступства, што ў калектыўнай каталіцкай свядомасці асвячэнне страціла сваё значэнне. Мы забыліся пра незвычайныя рысы такіх асобаў, як св. Філіп Нэры, пра дакументаваныя і надзейна аўтэнтычныя цуды і звышнатуральныя містычныя здарэнні, якія да нядаўняга часу лічыліся важнымі прыкметамі гераічнай цноты, святасці. Кажучы коратка, калі кожны — святы, калі планка пастаўлена настолькі нізка, што яе амаль няма, тады ніхто не грэшнік і любы наш неспакой наконт таго, ці дастаткова высілкаў мы прыкладаем, знікае. Калі гэта так проста, навошта пра гэта клапаціцца?

Дзіўны парадокс новага каталіцтва заключаецца ў тым, што яно лічыць асвячэнне адначасова вельмі лёгкім і цалкам немагчымым. Гэты ўяўны парадокс вырашыцца, калі мы зразумеем, што мова фактычна ідзе пра дзве цалкам розныя прапановы. Асвячэнне ў версіі новага каталіцтва абсалютна адрозніваецца ад версіі старога каталіцтва.

Дык што, калі дзякуючы дзеянню Божага Провіду чалавек пачынае разумець, у чым насамрэч заключаецца справа: у радыкальнай перамене жыцця і адкіданні граху ў якасці стартавай кропкі? Што, калі, чытаючы жыцці гэтых вялікіх святых, ён прыходзіць да высновы, што планка ў тыя часы знаходзілася сапраўды высока? Адзін з аргументаў, які прыводзяць абаронцы сучаснага стану кананізацый, гэта тое, што стары спосаб успрымання святасці адпужваў людзей. Яны кажуць: планка была надта высока, і гэта стварала немагчымы стандарт, які толькі знеахвочваў іншых. Для таго, хто засвоіў гэты погляд новага каталіцтва, сапраўднае асвячэнне — назавем яго асвячэннем “вышэйшага гатунку” — можа здавацца нерэальным і несправядлівым патрабаваннем.

Гэты падман прывёў да найбольш заганнага аспекту вучэння Вальтэра Каспера, які пазней выявіўся ў Amoris laetitia: што старамодная каталіцкая ідэя пакаяння і ласкі з’яўляецца ўсяго толькі неабавязковым дадаткам, “гераічным ідэалам”, які пасуе толькі нямногім (або нікому) [3]. Згодна з гэтым новым поглядам, калі вы вырашыце, што чужалоства або любы іншы грэх — гэта нармальна, то можна працягваць далей, з Божым благаслаўленнем. Найбольш важна — як вы сябе адчуваеце.

Аднак гэтая фатальная хлусня, гэтая адчайная мадэрнісцкая парада знікае ў паветры, як толькі хтосьці пачынае чытаць жыцці вялікіх святых. Магчыма, пра гэта кажуць не надта часта, але, калі не ўлічваць дадзеныя ім надзвычайныя ласкі, кожны з гэтых вялікіх святых цудатворцаў быў вельмі звычайным чалавекам. Святы Дух не глядзіць на асобы: святымі становяцца імператары і ўбогія, гандляры, сяляне і рыбакі, а таксама крымінальныя злачынцы. Мадэрнісцкая прапанова Каспера цалкам выключае з карціны Божую волю. Аднак сапраўднае веравучэнне кажа, што само жаданне стаць на дарогу святасці паходзіць ад Бога. Кожнае жаданне маліцца, адварочвацца ад граху, прасіць Божай дапамогі паходзіць ад Яго. Тут, на зямлі, дарога можа здавацца цяжкай, але ў канчатковых рэаліях неба штангу падымае менавіта Бог.

У жыццях святых вышэйшага гатунку мы бачым, што ключавым фактарам з’яўляецца любоў да Бога, Які жадае праліць дары сваёй ласкі на кожнага, хто праяўляе хоць найменшы інтарэс і прыкладае хоць невялікія намаганні. Нават самыя вялікія грэшнікі — прастытуткі і гулякі (св. Марыя Егіпецкая), забойцы і злодзеі (св. Майсей Эфіоп, св. Уладзімір), вераадступнікі і сатаністы (св. Барталамей Лонга), чужаложнікі і распуснікі (св. Аўгустын Іпонскі і св. Маргарыта Картонская) — цалкам змяняліся дзякуючы пошуку гэтай еднасці. У містычнай тэалогіі гэтая рэч называецца “перамяняльнай еднасцю” не без прычыны.

30 красавіка адзначаецца свята св. Кацярыны Сіенскай. Мы чытаем, што ў вельмі раннім узросце дзякуючы дзеянню ласкі Кацярына ізалявалася ў малым пакойчыку ў доме, дзе жыла яе сям’я, каб лепш практыкаваць духоўнае жыццё, напоўненае малітвай і пакутай. Пад малым пакойчыкам я маю на ўвазе метр на тры. Нават кладоўкі большыя. Згодна з паданнем у Рымскім Брэвіярыі, так яна жыла на працягу “некалькіх гадоў”. А пасля гэтага яна атрымала візію Найсвяцейшай Дзевы, якая “надзела ёй на палец пярсцёнак у знак містычнага шлюбу з яе Боскім Сынам”. І тады ўсё яшчэ непісьменная Кацярына стала настолькі ўплывовай у справах свету, што яе парады шукалі ўсе людзі з кожнага стану жыцця: багатыя, бедныя, свецкія, манахі. Папа Урбан VI нават загадаў ёй жыць у Рыме, каб яна магла даваць яму парады. Пры смерці сталі бачнымі нябачныя стыгматы, якія яна насіла ўсё жыццё.

Філіп Нэры, “трэці апостал Рыма”, маладым чалавекам пераехаў у Рым з Фларэнцыі, пакінуўшы перспектывы ў бізнэсе, створаныя ягонымі роднымі, а пад канец свайго жыцця ў 1595 годзе заснаваў дзве кангрэгацыі — адну для святароў і адну для свецкіх вернікаў — і стаў дарадчыкам вялікіх людзей. Знакаміты ў свае часы як цудатворца, Філіп аздараўляў целы і навяртаў душы, і нават уваскрасіў памерлага. Але ён не нарадзіўся святым. Сваё асвячэнне ён здабыў цяжкім шляхам: гадамі невядомасці і беднасці (ён ледзь зводзіў канцы з канцамі, выкладаючы сынам багатых людзей, жывучы ў простым жытле і вывучаючы філасофію ў свае вольныя гадзіны), але перадусім інтэнсіўнай і доўгай малітвай.

Гадамі ён праводзіў ночы ў экстатычнай сузіральнай малітве, хаваючыся ў старажытным лабірынце рымскіх катакомбаў. Тады ён дасведчыў некалькі надзвычайных містычных пераменаў. Найбольш знакамітая адбылася тады, калі Дух Святы з’явіўся яму ў выглядзе вогненага шара, які ўвайшоў у ягонае цела і фізічна павялічыў ягонае сэрца, прымусіўшы цела вырабляць шмат цеплыні. Тыя, хто збіраўся ў ягоных пакоях, каб паслухаць парадаў, сцвярджалі, што, калі ён размаўляў з Богам, пакой калаціўся ад грукату ягонага сэрца. Пасля смерці Філіпа было высветлена, што ягонае сэрца настолькі павялічылася ў памерах, што рэбры трэснулі, каб яго змясціць.

Чытаючы гэтыя жыццяпісы, мы адразу бачым, што святасць найвышэйшага парадку з’яўляецца рэдкай і надзвычайнай, аднак нам фактычна загадана дасягаць яе. Гэтая меркаваная супярэчнасць вырашаецца адным радком з Евангелля: “У людзей гэта немагчыма, а ў Бога ўсё магчыма”. Мы пакліканы не проста дасягнуць неба. Загад “Таму будзьце дасканалымі, як дасканалы Айцец ваш Нябесны” — гэта не тое, што можна ўспрымаць легкадумна. Не з’яўляецца ён і чымсьці несправядлівым, немагчымым. Таму пытанне “якім чынам?” мае вялікую актуальнасць. Але ў той жа момант адказ нам падказваюць жыцці святых. Што рабілі яны? Рабіце тое самае.

Малітва і асновы асвячэння

Шмат разоў мы чулі, што неабходна “паглыбляць малітоўнае жыццё”. Лёгка сказаць, але што канкрэтна гэта азначае?

Крыху трывожная праўда веры заключаецца ў тым, што ўсе мы — кожны з нас на кожным этапе і ў кожных абставінах жыцця — абавязаны імкнуцца да вышыняў. І ўсім нам дадзены роўна тыя самыя сродкі, каб зрабіць гэтую спробу. Кожны духоўны аўтар ад самых ранніх стагоддзяў да нашых часоў кажа адну і тую ж рэч: сродкам з’яўляецца малітва. Без гэтага ключавога складніка — імкнення душы да еднасці з Богам — аслабляецца нават моц сакрамэнтаў. Толькі і выключна праз малітву душа робіцца здольнай прымаць сакрамэнтальную ласку, якую Бог удзяляе праз Касцёл. Малітва — гэта дождж, які змякчае цвёрдую глебу нашых сэрцаў, каб яна магла прыняць зерне Боскага сейбіта, ласку Духа Святога.

Вялікая абатыса Сесіль Бруер, вучаніца бенедыктынскага рэфарматара і аднаўленца ХІХ ст. а. Праспэра Геранжэ, пісала ў сваёй кнізе [4] “Духоўнае жыццё і малітва паводле Святога Пісання і манаскай традыцыі”:

Адна рэч, аднак, з’яўляецца неабходнай і як умова, і як сродак здзяйснення нашага аднаўлення [асвячэння]; без яе чалавек можа здабыць толькі філасофскую і людскую дасканаласць, якая не адпавядае звышнатуральнаму існаванню, да якога ён быў узняты. Істотнай жа з’яўляецца МАЛІТВА. (…)

Мы не можам выбіраць свае ўласныя шляхі дасягнення звышнатуральнай дасканаласці. Маліцца або не маліцца — гэта не справа выбару. Не існуе нічога больш важнага за малітву, як мы даведваемся з многіх выразаў у творах святых — з выразаў, якія на першы погляд могуць здавацца проста пабожнымі перабольшваннямі, тады як яны літаральна праўдзівыя.

Нічога ўвогуле, ніякага духоўнага прагрэсу аніякага кшталту не можа дасягнуць душа без малітвы.

Вось старажытная схема, якую для нас падрыхтавалі ўсе святыя. Кармелітанскае апісанне гэтай схемы вылучае тры стадыі: шлях “ачышчэння, асвятлення і еднасці”. Шлях ачышчэння — гэта мэтанакіраванае знішчэнне малых і вялікіх грахоў і выкараненне ўсіх недахопаў, ментальная або медытатыўная малітва, заснаваная на чытанні Святога Пісання, паглыбленне ведання праўдаў веры і выраз эмоцый у малітве (“афектыўная малітва”). Шлях асвятлення — гэта пачатак “улітага сузірання”, калі Бог усё больш і больш бярэ ў рукі лейцы. Шлях еднасці — гэта канчатковая мэта, для якой усе мы створаны: еднасць з Жывым Богам [5]. Гэта і ёсць тая “перамяняльная еднасць”, пра якую мы казалі і якую пры сустрэчы вельмі цяжка з чымсьці пераблытаць: святасць з білакацыяй, левітацыяй, нашэннем стыгматаў, бачаннем візій. Гэта тая святасць, якая прымушае вас сыпаць жартамі, калі вас да смерці смажаць на рашотцы, або не заўважаць, што вас пажыраюць львы на стадыёне.

Гэты трохстадыйны “шлях” з’яўляецца найбольшым сакрэтам хрысціянскага жыцця. Недастаткова проста “старацца быць добрым”, пазбягаць граху і прымаць сакрамэнты [6]. Кожны з нас павінен стаць святым, а гэта ўнутраная праца. У гэтым свядомым імкненні да еднасці з Хрыстом праз малітву і заключаецца хрысціянскае жыццё. Без гэтага нават сакрамэнтальная ласка не зможа прабіцца праз камяністыя слаі.

Добра, але якім чынам?

А. Касіян Фолсам, бенедыктынец з Норчы, апісвае гэта значна лепш за мяне. Аднак, калі мы чуем, як манахі апавядаюць пра малітву, нам можа здавацца дзіўным, што яны моляцца ўвесь дзень. Ці не павінны ў іх заканчвацца словы? Мы, прыземленыя людзі, з большага думаем пра малітву як пра “размову з Богам”, а перадусім як пра просьбы аб нейкіх рэчах. Пераважна гэтым мы займаемся тыя пяць хвілін цішыні перад Імшою, калі нам пашчасціць мець ціхую парафію. Але, калі мы чытаем як хтосьці, напрыклад святы Павел, кажа, што мы павінны “маліцца няспынна”, гэты просты рэцэпт здаецца нам неадпаведным. Не мог жа ён мець на ўвазе, што мы павінны ўвесь дзень прасіць пра нейкія рэчы, і ў той жа час не выглядае правільным увесь дзень “размаўляць з Богам” пра нішто, быццам гэта нясмелая гутарка з родзічам, якога ты не ведаеш дастаткова добра. Праблема заключаецца ў тым, што большасць з нас ніколі не вучылі нічому іншаму, як толькі таму, што мы засвоілі ў дзяцінстве [7] — пераважна слоўнай рэцытацыі завучаных малітваў [8].

Вось вялікі сакрэт святых: малітва — гэта не толькі “размова з Богам” накшталт той, калі мы размаўляем з суседзямі. Святы Павел і іншыя святыя кажуць пра тое, што называецца “ўнутраным жыццём”, пра здольнасць скіроўваць увагу да Бога на працягу кожнага свядомага моманту дня, пасярод усёй жыццёвай дзейнасці. Калі для вас гэта гучыць проста, паспрабуйце зрабіць гэта на працягу паўгадзіны, не адцягваючы ўвагі на іншыя рэчы.

Абатыса Сесіль і іншыя крыніцы, якія яна цытуе, маюць на ўвазе не слоўную малітву і тым больш не пустое прамаўленне завучаных малітваў, а “ментальную малітву” — поўнае задзейнічанне розуму, уяўлення і ўсіх здольнасцяў душы, якое пачынаецца з разважання над Пісаннем. Менавіта таму Божы Афіцый так цвёрда заснаваны на псальмах. Восем разоў на дзень, згодна з бенедыктынскім правілам, манах скіроўвае ўсю сваю ўвагу да Бога, звяртаючыся ў спеве да Крыніцы ўсяго, што ён чытае.

Іншымі словамі, гэтая ідэя малітвы заключаецца ў павольным напаўненні душы Божым розумам, адкрытым нам у Святым Пісанні самім Богам, каб нарэшце, наколькі гэта магчыма ў зямным жыцці, засвоіць Божы розум як свой уласны.

Бенедыктынскі спосаб індывідуальнай малітвы [9], які называецца “Lectio divina,” г. зн. Божае чытанне, з’яўляецца больш арыентаваным на практыку і менш пераймаецца тэорыяй і тэрміналогіяй, якую асабіста я знаходжу блытанай і бескарыснай. Заключаецца гэтая малітва ў чатырох кроках: lectio, meditatio, oratio i contemplatio. Аднойчы я спыталася пра гэта святара-бенедыктынца, і ён адказаў: “Ну, я крыху чытаю, а затым абдумваю гэта”. У Правіле таксама напісана пра гэта зусім нямнога.

Lectio — гэта першы этап, які з’яўляецца проста “павольным медытатыўным чытаннем Святога Пісання або святых”. Кароткі ўрывак з Пісання чытаецца, перачытваецца, абдумваецца, трымаецца ў галаве так, быццам праз гэтыя словы Пан непасрэдна прамаўляе да душы чалавека [10]. Meditatio — гэта разумовае перажоўванне верша, спроба зразумець яго. Далей натуральным чынам наступае oratio, або прамова, адказ чалавека на тое слова, якое Пан сказаў яму праз тэкст. Чацвёртая частка — гэта contemplatio, найбольш таямнічая частка, паколькі яна пераважна не паддаецца кантролю з боку таго, хто моліцца. Менавіта тут Пан “адказвае” душы, уздымаючы яе на тыя вышыні, якіх яна сама дасягнуць не можа.

Прастата гэтага метаду не дае адэкватнага ўражання пра яго веліч. Правіла св. Бенедыкта заклікае манахаў розумам следаваць за тым, што прамаўляецца ўголас. Нават падчас харавой рэцытацыі псальмаў, якая складае аснову Божага Афіцыя — вялікай “Божай працы”, што займае 4-5 гадзін штодзень — манах павінен паглыбляцца ў тое, што прамаўляе [11]. Ні ў якім разе ад манаха не чакаецца простае “прамаўленне” малітваў без поўнага задзейнічання розуму. Як толькі ён зразумеў, што ягоны розум пачынае адыходзіць ад тэкста, ён павінен выправіцца і зноў накіраваць сваю ўвагу на змест таго, што спявае.

Гэтая старажытная традыцыя ментальнай малітвы, заснаваная на Святым Пісанні, падманліва простая. Духоўныя аўтары кажуць, што заняты свецкі чалавек можа прысвячаць ёй 15-20 хвілін у дзень. Столькі ж, колькі займае прамовіць пару дзясяткаў Ружанца з разважаннем таямніцаў. Столькі ж, колькі займае ранішняе абуджэнне над кубачкам кавы [12]. Чалавек, заняты зямнымі справамі, можа звярнуцца да гэтага метаду ў любы вольны час, а кожны смартфон у свеце можа прадаставіць для гэтага біблейскі матэрыял.

Вось і ўсё. Не існуе іншага сакрэту, каб стаць святым, а святасць не належыць толькі асабліва адораным. У прыродзе няма гена асвячэння. Абатыса Сесіль толькі нагадвае нам, што змест таго, што мы чытаем, павінен быць надзейным. Звычайны матэрыял для медытацыі — гэта Святое Пісанне і каментарыі святых. Яна рэкамендуе вывучаць дагматычную, а не маральную тэалогію, таму што гэта вучэнне Касцёла пра прыроду Бога, якое пралівае святло на значэнне Святога Пісання. “Вывучэнне догматаў уздымае душу ў вышэйшыя сялібы і паказвае ёй боскі Прыклад праўдзівага, добрага і прыгожага”.

Таксама яна дае нам адзіную пераканаўчую матывацыю: “Існуе шчасце, якое пераўзыходзіць тое, што мы атрымліваем ад асалоды бачных рэчаў; ніводнае дабро, меншае за Бога, не задаволіць нас; не задаволіць нас і ніводнае шчасце, меншае за выкананне Божага абяцання ўліць сваю ўласную вечную радасць у нашыя душы”.

ЗНОСКІ

[1] Натуралізм у філасофіі кажа, што ў сусвеце дзейнічаюць толькі прыродныя, матэрыяльныя законы. Ён адмаўляе праўду пра цудоўнае, адмаўляючы, што існуе штосьці па-за прыродай, у тым ліку Бог. Калі натуралізм і дапускае існаванне бога ў прынцыпе, то гэта не можа быць трансцэндэнтны Бог, Творца ўсяго існага, Якога мы ведаем праз хрысціянскае аб’яўленне і Які жыве па-за сваім стварэннем, нібы аўтар, які жыве па-за кнігай, якую піша.

[2] Варта памятаць, якія згубныя наступствы для сучаснага Касцёла мела фінансавая карупцыя ватыканскай Курыі. Верагодна, намер Яна Паўла ІІ заключаўся не ў гэтым, але масіўны натоўп народу, які цяпер праціскаецца праз Кангрэгацыю па справах святых, з улікам вялізных тарыфаў робіць гэтую кангрэгацыю адной з самых багатых у Ватыкане. Святыя рэфарматары Рэнесансу, якія паўставалі супраць сіманіі і злоўжывання багаццем, мелі б што сказаць наконт гэтага.

[3] Да Amoris laetitia прыніжэнне асвячэння ў новым каталіцтве было толькі падсвядомым. Менавіта таму мы можам падзякаваць Пану за надыход гэтага пантыфікату, які ў іншым месцы быў названы “вялікім праясненнем”.

[4] Каштоўны і амаль забыты сучасны падручнік па асвячэнні, заснаваны на старажытных крыніцах, які цяпер можна набыць у англійскім перакладзе ў Wipf and Stock publishers.

[5] Тут я падаю толькі кароткае апісанне. Эрык Сэманс напісаў для OnePeterFive цудоўную серыю з двух артыкулаў, дзе падрабязна растлумачыў гэтую схему. Мне здаецца небяспечным, што пачаткоўцы могуць правесці надта шмат часу, стараючыся разабрацца, у якой катэгорыі яны знаходзяцца. Адзін святар, які штосьці ведае, сказаў мне: “Калі ты пытаешся, на якім ты этапе, то ты пачатковец”. Што ён раіць? Проста маліцца. Проста пачніце. Паспрабуйце. Калі ў вас атрымаецца, няхай Бог скажа вам, на якім этапе вы былі ў розныя часы свайго жыцця, бо толькі Ягонае меркаванне мае значэнне.

[6] Я не хачу сказаць, што чалавек не можа быць збаўлены без малітвы. Бог можа зрабіць усё, што захоча, і няма сэнсу гэта адмаўляць. Але гэта стандартны шлях імкнення да святасці, які не заключаецца ні ў чым іншым, як толькі ў імкненні да еднасці з Ім. Ведаць гэта і адмаўляцца рабіць гэта, таму што Бог мог бы збавіць чалавека ў любым выпадку, гэта сур’ёзная пагроза трапіць у грэх празмернага спадзявання на Божую ласку.

[7] Паслясаборны перыяд нічым тут не дапамог і толькі дазволіў росквіт неамадэрністычных, квазіньюэйджаўскіх прайдзісветаў, якія дэфармуюць тэрміналогію. Асцерагайцеся “малітвы засяроджання” [centering prayer] і “медытатыўных практык”, заснаваных на нехрысціянскіх рэчах.

[8] Гэта добрая і святая рэч, якой няможна пагарджаць, але на ўсё жыццё яе недастаткова.

[9] У бенедыктынскім жыцці малітва дзеліцца на дзве часткі: літургічная і індывідуальная, асабістая малітва. Якім чынам нам дапамагае літургічная малітва — як Імша, так і Божы Афіцый — мы можам абмеркаваць заўтра.

[10] Добрай ідэяй будзе пачаць з кароткай просьбы да Духа Святога, каб Ён напоўніў ваш розум і сэрца. “Прыдзі, Духу Святы, напоўні сэрцы Тваіх верных і запалі ў іх агонь сваёй любові. Пашлі Твайго Духа і будуць створаны, і Ты адновіш аблічча зямлі”.

[11] Менавіта таму ў Сярэднявеччы, калі кожнаму манаху нельга было выдаць уласны брэвіярый, ад манахаў чакалася, што яны цалкам вывучаць на памяць увесь псалтыр.

[12] Хоць, зразумела, пажадана рабіць гэта без адцягвання ўвагі на ежу і напоі.


Аўтар: Hilary White
Крыніца: OnePeterFive
Ілюстрацыя: Джаванні Ларэнца Берніні, “Экстаз св. Тэрэзы Авільскай” (1645–1652). Фота: Welleschik / Wikimedia Commons (CC BY-SA).

Тэкст перакладзены з англійскага арыгінала і апублікаваны з дазволу рэдакцыі 1Р5.

Пакінуць каментар

Scroll Up