Ад рэдакцыі: 16 лютага 2017 года дапаможны біскуп дыяцэзіі Найсвяцейшай Панны Марыі ў Астане Атаназіус Шнайдэр пракаментаваў некаторыя важныя справы жыцця Касцёла карэспандэнту сайтаў Rorate Caeli і Adelante la Fe. Інтэрв’ю выйшла ў фармаце відэа. Ніжэй мы прыводзім уласны пераклад гэтай размовы на беларускую мову. Для відэа таксама даступныя субтытры. Каб уключыць іх, трэба націснуць адмысловую кнопку на ніжняй панэлі фрэйма з відэа.


У Імя Айца і Сына, і Духа Святога. Амэн.

Прыйдзі, Духу Святы, напоўні сэрцы тваіх верных і запалі ў іх агонь Тваёй любові.

Спашлі Духа Твайго і будуць створаны. — І Ты адновіш аблічча зямлі.

Молімся. Божа, Які навучыў сэрцы вернікаў святлом Духа Святога, дай нам у тым жа Духу мець сапраўдную мудрасць і заўсёды радавацца Яго суцяшэннем. Праз Хрыста, Пана нашага. Амэн.

Марыя, сталіца мудрасці, маліся за нас. У імя Айца і Сына, і Духа Святога. Амэн.

Ваша Эксцэленцыя, мансіньёр Атаназіус Шнайдэр, дзякуй вам за гэтую магчымасць інтэрв’ю для сайтаў Rorate Caeli і Adelante la Fe. Ад імя ўсіх чытачоў мы дзякуем за гэтую магчымасць. Ваша Эксцэленцыя, з увагі на цяперашняе замяшанне і блытаніну і каб развеяць некаторыя сумневы сярод веруючых каталікоў, я хацеў бы задаць некалькі пытанняў.

Першае пытанне. Нядаўна мансіньёр Феле, здаецца, прыняў выклік, пра які вы казалі ў снежні, калі сцвердзілі, што было б нерэалістычна спадзявацца, што цяпер добрая сітуацыя для падпісання дамовы з Рымам. Іх паведамленні паказваюць, што яны ўпэўненыя, што трэба рухацца наперад пры ўмове, што ім дазволяць застацца самімі сабою. Што б вы сказалі мансіньёру Феле і Папу Францішку ў якасці апошняй заахвоты прыйсці да пагаднення?

Дзякуй. Па-першае, я б сказаў, што гэта не справа пагаднення. Бо калі мы кажам пра пагадненне, [маецца на ўвазе, што] існуюць разыходжанні. Але ў гэтым выпадку адсутнічаюць разыходжанні ў веры, у каталіцкай веры. Таму я б сказаў, што гэта найперш і больш пытанне дысцыпліны. І таму я лічу, што гэтая праблема носіць таксама пастырскі характар. Гэта пытанне еднасці з Супольнасцю св. Пія Х, якая прыносіць відавочныя і бачныя плёны, духоўныя плёны навучання каталіцкай веры праз яе перадачу ў цэласнасці, праз літургію і праз хрысціянскае жыццё, як гэта практыкавалася на працягу некалькіх стагоддзяў. Таму больш ці менш праблема заключаецца ў тым, што такі стыль працы, такі спосаб іх жыцця і існавання, на жаль, не атрымлівае ад Святога Пасаду прызнання, якое з’яўляецца неабходным для кожнай каталіцкай супольнасці. Неабходнае патрабаванне для таго, каб быць каталіком, заключаецца ў тым, каб мець таксама бачную, кананічную сувязь з пасадам Пятра, з намеснікам Хрыста. Гэта базавае патрабаванне для кожнай каталіцкай працы ў Касцёле. Але з-за пэўнай цяжкой сітуацыі пасля Сабору, якая дагэтуль трывае, у Касцёле пашыраецца глыбокі крызіс.

Спачатку Брацтва св. Пія Х мела прызнанне Касцёла, калі мансіньёр Лефеўр заснаваў яго ў 1970 годзе. Але, на жаль, гэтае прызнанне з боку Касцёла было адклікана ў 1975 годзе. І таму мансіньёр Лефеўр апеляваў супраць гэтага падаўлення, якое было, таксама і на маю думку, несправядлівым. Але ягоная апеляцыя была адхіленая. І таму, у нейкім сэнсе, калі Святы Пасад зноў дасць ім кананічнае прызнанне і статус, гэта будзе пэўным прыняццем апеляцыі, якую мансіньёр Лефеўр падаў у 1975 годзе.

Таму, на маю думку, Папа павінен быць шчаслівы, калі вялікая група святароў, больш за 600 святароў, некалькі соцень сясцёр і некалькі соцень семінарыстаў, а таксама шмат вернікаў ва ўсім свеце атрымаюць афіцыйнае прызнанне і магчымасць працягваць сваю добрую працу евангелізацыі і навучання ў Касцёле ў час, калі ва ўсім свеце, асабліва на Захадзе, мы бачым глыбокі крызіс веры ў Касцёле і заняпад хрысціянскага жыцця. Таму ў час крызісу нам трэба з’яднаць усе добрыя сілы ў Касцёле. І таму я спадзяюся на гэты план і на тое, што ён хутка будзе рэалізаваны, і праца арцыбіскупа Лефеўра і ягоная супольнасць, якая моцна вырасла, атрымаюць магчымасць зрабіць свой унёсак у адукацыю Касцёла, у захаванне веры і асабліва ў адукацыю святароў.

Дзякуй, мансіньёр. Прапанаваны фармат персанальнай прэлатуры многія лічаць панацэяй. Канон 297 Кодэкса кананічнага права, аднак, ясна кажа, што ўстанаўленне персанальнай прэлатуры ў дыяцэзіі патрабуе дазволу мясцовага біскупа. Аднак іншыя кажуць, што Супольнасць св. Пія Х, паводле гэтага пагаднення, зможа засноўваць пляцоўкі ў дыяцэзіях з варожа настроенымі біскупамі, якіх будзе абсалютная большасць. Як вы лічыце, ці не будуць перашкаджаць пагадненню гэтыя біскупы, як гэта здараецца з іншымі інстытутамі накшталт Брацтва святога Пятра, якое прымае толькі нязначная меншасць біскупаў?

Я думаю, што гэта не вельмі фундаментальная праблема. На практыцы, вядома, калі Кодэкс кананічнага права так пастанаўляе, то гэта агульны закон Касцёла. Тое, што персанальная прэлатура альбо нават інстытут папскага права павінны спытацца дазволу мясцовага біскупа перад заснаваннем свайго дома альбо пачаткам апостальства, гэта агульная практыка Касцёла. Падобная кананічная норма існавала і раней, перад Саборам, хоць тады яшчэ не было прэлатур, але былі іншыя інстытуты папскага права.

Але, на маю думку, гэта не настолькі праблематычная сітуацыя, таму што мы павінны таксама давяраць Божаму Провіду. У Касцёле мы не можам паводзіць сябе, як у страхавой кампаніі, быццам мы маем упэўненасць, што нешта здарыцца ў будучыні. Касцёл — гэта не свецкая арганізацыя, не секулярная і не палітычная, але звышнатуральная рэч.

І таму, вяртаючыся да практыкі… Ужо цяпер Брацтва святога Пія Х мае шмат пляцовак, дзе яны працуюць. І ў іх няма святароў… ім не хапае святароў — я ведаю пра гэта — каб наведваць усе месцы, дзе яны цяпер існуюць! Але, наколькі я ведаю, Святы Пасад вырашыў, што на момант стварэння прэлатуры ўжо існуючыя пляцоўкі, дамы і касцёлы будуць аўтаматычна прызнаныя без неабходнасці папярэдняга адабрэння дыяцэзіяльным біскупам. Гэта толькі для будучых, для новых заснаванняў. І таму я думаю, што прэлатура можа пайсці да іншых біскупаў, якія іх прымуць, — і ёсць такія біскупы, якія іх прымуць. А тыя біскупы, якія не прымуць, таксама не вечныя. За імі могуць прыйсці наступнікі, якія іх прымуць. Таму нам трэба мець больш звышнатуральны погляд і давер.

Адзін з найбольшых сумневаў наконт магчымага пагаднення датычыцца таго, ці праўдзівыя намеры Папы Францішка. Як можна зразумець, што, з аднаго боку, пры Францішку былі знішчаныя францысканцы Беззаганнай, а з іншага боку, рыхтуецца пагадненне з Супольнасцю св. Пія Х? Чаму адным кажуць “так”, а іншым — “не”?

Так, мы не можам ведаць намераў, мы не можам судзіць a priori пра намеры Папы Францішка адносна Супольнасці св. Пія Х. Увогуле, мы мусім меркаваць, што, калі Папа прапануе ім прэлатуру, ён мае добрыя намеры. Гэта базавы маральны закон. Вядома, абставіны, як вы згадалі, могуць прымусіць нас меркаваць, што намеры не добрыя, але ў нас няма гарантыі, мы не можам казаць з упэўненасцю. І таму, я паўтаруся, мы мусім давяраць Божаму Провіду.

Іншая праблема, нават калі яе верагоднасць гіпатэтычная… Як лічаць некаторыя святары з Супольнасці святога Пія Х, калі іх прызнаюць у якасці прэлатуры, Святы Пасад зможа аказваць нейкі ціск на іх альбо прымушаць іх нешта адкінуць ці змяніць у сваёй ідэнтычнасці. Тады ім прыйдзецца супраціўляцца і захоўваць сваю ідэнтычнасць. Таму нават у такім гіпатэтычным варыянце — мы не можам заглянуць і ўбачыць будучыню, а я кажу толькі пра гіпатэтычную сітуацыю… У гэтай надзвычай скрайняй сітуацыі, калі ў будучыні, праз гады пасля заснавання прэлатуры Святы Пасад папросіць іх змяніць нешта супраць іх ідэнтычнасці, яны павінны будуць супраціўляцца гэтаму. І казаць: гэта несправядліва, тады нам было нявыгадна прымаць прэлатуру, яна разбурыць нашу харызму. І таму яны павінны будуць супраціўляцца і, на маю думку, казаць з усёй павагай да Святога Пасаду: можаце зноў забраць у нас прэлатуру. Бо нам непатрэбная гэтая прэлатура, нам важна захаваць сваю ідэнтычнасць дзеля карысці Касцёла. Не для нашай карысці, але для карысці Касцёла!

І таму ў гэтай гіпатэтычнай сітуацыі яны павінны адмовіцца ад прэлатуры і заставацца сабою. І яны нічога не згубяць! Іх задача — захаваць сваю ідэнтычнасць.

Ці можна казаць, што падпісанне гэтай дамовы залежыць ад Супольнасці св. Пія Х? За кім апошняе слова ў гэтай сітуацыі?

Вядома, за Святым Айцом, за Папам! Наколькі мне вядома, для ўстанаўлення Супольнасці св. Пія Х у якасці персанальнай прэлатуры насамрэч патрабуецца не так і шмат. Толькі базавыя элементы каталіцкай веры. Быць каталікамі ў еднасці з Папам. Наколькі я ведаю, ад іх патрабуецца няшмат. Я не ўсё ведаю пра цяперашні стан перамоваў у Рыме паміж Святым Пасадам і Супольнасцю св. Пія Х. Але, наколькі я даведаўся раней, гэта сапраўды няшмат. Таму, магчыма, цяпер усё залежыць ад Папы: зрабіць канкрэтны крок і прапанаваць ім канкрэтную дату.

Некаторыя знакамітыя аўтары, такія як Рамана Амерыё і Грардзіні, заўважаюць, што праблемай у абмеркаванні Другога Ватыканскага сабора з Супольнасцю святога Пія Х становяцца не толькі дэвіянтныя інтэрпрэтацыі, але і некаторыя з тэкстаў Сабору, якія самі па сабе з’яўляюцца пераборлівымі і заблытанымі. Ці лічыце вы, што нават у кансерватыўных колах згадванне гэтых рэчаў становіцца табу?

Я думаю, што найперш нам трэба зразумець, чым з’яўляўся Другі Ватыканскі сабор. Гэты сабор нават Папа Ян ХХІІІ і Папа Павел VI пераважна і пастаянна называлі пастырскім, а не дактрынальным альбо дагматычным саборам. Таму не было намеру Касцёла даваць у гэтых дакументах канчатковага вучэння.
А калі няма нейкага канчатковага вучэння, то па гэтых пытаннях можа быць развіццё альбо нават нейкія выпраўленні. І гэта нармальна, так было і ў мінулым.

Напрыклад, быў экуменічны сабор — ён таксама быў дагматычным — у Фларэнцыі, у XV стагоддзі. І ў дактрынальным дакуменце — не ў пастырскім, але ў дактрынальным дакуменце — гэты Сабор пастанавіў, што з’яўляецца матэрыяй сакрамэнту святарства. А стаяла пытанне: альбо ўскладанне рук на кандыдатаў, альбо ўручэнне інструментаў, уручэнне келіха. Які ж з момантаў з’яўляецца матэрыяй?

Тамаш Аквінскі казаў, што матэрыяй з’яўляецца ўручэнне біскупам келіха і словы “accipe potestatem celebrandi sacrificium Missae” (прымі моц цэлебрацыі ахвяры Імшы). Але іншыя тэолагі Сярэднявечча і Усходняга Касцёла казалі, што толькі ўскладанне рук біскупа з’яўляецца неабходным. І вось Фларэнтыйскі сабор прыняў меркаванне Тамаша Аквінскага, не назваўшы матэрыяй ускладанне рук. Але то быў экуменічны сабор!

А пасля Сабору Касцёл дазволіў дыскусіі нават супраць гэтай пазіцыі. Тэолагі і Папы ніколі не забаранялі гэтага: калі ласка, абмяркоўвайце. Нават супраць рашэння Фларэнтыйскага сабора па гэтым канкрэтным пытанні. І была дыскусія, якая цягнулася больш ці менш 400 гадоў, пакуль Пій ХІІ ў 1947 годзе не пастанавіў канчаткова, што матэрыяй сакрамэнту пасвячэння з’яўляецца толькі ўскладанне рук.

І таму ў Другім Ватыканскім саборы ёсць тэксты і фармулёўкі, якія, як і ў выпадку Фларэнтыйскага сабору, могуць нават змяніцца, таму што яны не канчатковыя. Мы павінны ствараць атмасферу дыскусіі нават па пытаннях Другога Ватыканскага сабору. Гэта не ідзе поперак аўтарытэту Магістэрыя.

Таму апошнія 50-60 гадоў, на маю думку, мелі даволі нездаровую, скрайнюю паставу прыняцця, інтэрпрэтацыі і погляду на Сабор і яго дакументы, амаль як на беспамылковыя, ex cathedra. А гэта няпраўда, і таму я думаю, што справядлівая крытыка мансіньёра Лефеўра і Брацтва св. Пія Х па некаторых — не ўсяго Сабору — але па некаторых выказваннях — гэта, магчыма, сапраўдная дапамога Касцёлу. І калі Супольнасць св. Пія Х будзе цалкам інтэгравана як кананічны інстытут Касцёла, яны сапраўды змогуць афіцыйна зрабіць добры для Касцёла ўнёсак у неабходную тэалагічную дыскусію і паглыбленне некаторых аспектаў Сабору, які меў толькі часовы характар 50 гадоў таму. І таму, на маю думку, гэта будзе дапамога.

Нават добрая крытыка, тэалагічная крытыка Супольнасці св. Пія Х, вядома, павінна заўсёды рабіцца з павагай да Магістэрыя і да экуменічнага сабору. Але, я паўтаруся, Другі Ватыканскі сабор быў пераважна пастырскім саборам.

Дзякуй, мансіньёр. У мяне ёсць пытанне па іншай справе. Многія святары выступаюць супраць удзялення Камуніі ў руку, але яны баяцца сваіх біскупаў і парушэння духу паслухмянасці і не могуць спыніць гэтую практыку. Ці могуць такія святары свядома супярэчыць гэтай практыцы? Што б вы сказалі тым, хто сумняваецца?

Існуе дакумент, які быў выдадзены пад аўтарытэтам Яна Паўла ІІ і які называецца “Redemptionis Sacramentum”. Гэта 2004 год. Ён датычыцца дысцыпліны сакрамэнтаў. У ім ёсць норма, якая кажа: калі святар усведамляе небяспеку прафанацыі Найсвяцейшага Сакрамэнту, ён мае права не ўдзяляць Камунію ў руку. Вось, прынамсі, гэта норма, таму ў дадзеным выпадку святар можа звярнуцца да гэтай нормы ў “Redemptionis Sacramentum” і сказаць, што ўдзяленне Камуніі ў руку зазвычай… Гэта нават можна прадэманстраваць фактамі згубы фрагментаў, якія часта падаюць на падлогу альбо прыліпаюць да пальцаў і далоні, а таксама гэта небяспека, што Святую Гостыю скрадуць. Гэта рэальная небяспека ў многіх месцах, і таму, калі святар усведамляе гэта, ён можа адмовіцца ўдзяляць святую Камунію ў руку і папрасіць людзей не рабіць гэтага.

Але будзе добра, калі святар правядзе катэхізацыю, каб падрыхтаваць людзей, падрыхтуе добрую гамілію, добры выклад пра практычную небяспеку ўдзялення Камуніі ў руку, а з іншага боку — пра веліч, пра сапраўды невымоўную веліч Найсвяцейшага Сакрамэнту. І калі ён дасць такую інфармацыю людзям, я думаю, што ў хуткім часе большасць людзей не будзе прымаць Камунію ў руку. Таму гэта пытанне адукацыі, цярплівасці, але я паўтару, што, калі святар сапраўды сумняваецца і ўсведамляе небяспеку, я думаю, ён можа адмовіцца ад удзялення Камуніі ў руку і далікатна папрасіць… Разумееце, ён павінен адмаўляць з любоўю. Магчыма, трэба паразмаўляць з гэтай асобай загадзя і растлумачыць ёй з любоўю: калі ласка, паважайце і маё сумленне. У мяне таксама ёсць сумленне як у святара. У гэтым выпадку я прашу вас не прымаць Камунію ў руку.

Неадназначны дакумент ад Пантыфікальнай рады спрыяння хрысціянскаму адзінству параўноўвае св. Ігнацыя Лаёлу і св. Францішка Борджыя з Марцінам Лютэрам, Кальвінам і іншымі, называючы іх сведкамі Евангелля. Як каталікі, мы ўсведамляем сур’ёзную шкоду, якую ерэтык Лютэр нанёс Касцёлу. Якую пазіцыю нам трэба займаць і як дзейнічаць, калі касцёльныя ўлады заклікаюць нас лічыць Лютэра сведкам Евангелля?

Гэты дакумент, выдадзены Пантыфікальнай радай спрыяння хрысціянскаму адзінству, не мае настаўніцкага аўтарытэту. Таму мы не абавязаныя сур’ёзна ўспрымаць гэты дакумент, які аб’ектыўна з’яўляецца няправільным. Ён супярэчыць фактам. Няможна ставіць на той самы ўзровень Лютэра і св. Ігнацыя: гэта супярэчнасць. Лютэр не можа быць сведкам Евангелля. А Касцёл не будзе прасіць нас прыняць гэта, бо гэта толькі меркаванне Пантыфікальнай рады, таму гэта не трэба ўспрымаць сур’ёзна.

Калі мы адкрыта і шчыра ацэнім Лютэра і ягоную працу, ён насамрэч нанёс велізарную шкоду ўсяму хрысціянству. Ён раздзяліў хрысціянства, і гэта не сведчанне Евангелля. Ён аспрэчыў амаль усю папярэднюю Традыцыю пятнаццаці стагоддзяў. Гэта не можа быць сведчаннем Евангелля, бо ён сам ставіў сябе за аўтарытэт, каб інтэрпрэтаваць Божае слова самастойна. І таму гэта карэнным чынам супярэчыць веры, якую нам даў Хрыстус, а перадалі апосталы: калі адкідаюць святую Традыцыю, якая сапраўды з’яўляецца крыніцай Аб’яўлення, калі адкідаюць усё мысленне Касцёла, які ў дактрынальных і дагматычных справах вядзе Святы Дух.

Гэта як раз той выпадак: Лютэр адкінуў не дысцыплінарную традыцыю, не пастырскую традыцыю, але ён адкінуў фундаментальную дактрынальную традыцыю Касцёла. А дактрынальнай традыцыяй Касцёла з’яўляецца Евангелле. Гэта Евангелле! І калі я адкідаю істоту ўсёй апостальскай і нязменнай, пастаяннай Традыцыі Касцёла, у выпадку Лютэра за 1500 гадоў, я адкідаю Евангелле.

Напрыклад… Я толькі прывяду вам невялікі прыклад. У Казахстане, дзе я жыву, быў святы святар, які быў праслаўлены як мучанік, благаслаўлёны Аляксей Зарыцкі, якога асабіста ведалі мае бацькі і які благаслаўляў мяне, калі я быў дзіцём. Гэты святар быў з візантыйскага абраду, але быў каталіком. Камуністы папрасілі яго адрачыся не ад Хрыста, адрачыся не ад сакрамэнтаў, а толькі ад аднаго пункту Евангелля: ад прымату Пятра, ад папства, пра якое напісана ў Евангеллі.

І ў судзе благаслаўлёны Аляксей адказаў суддзям: калі я адмоўлюся ад гэтага пункту Евангелля, ад прымату Пятра, я адмоўлюся ад усяго Евангелля! Я буду антысведкам усяго Евангелля! Гэта было ў нашыя часы, ён памёр у 1963 годзе.

У выпадку ж Лютэра было адкінута сэрца Касцёла, якім з’яўляецца Эўхарыстыя. Бо ён адкінуў ахвярную сутнасць і істоту эўхарыстычнай цэлебрацыі. А гэта сэрца Касцёла! Вось, і гэта толькі адзін з прыкладаў. Як можна быць сведкам Евангелля, калі ты адкідаеш сэрца Касцёла, ахвярную прыроду самой Імшы? І ён называў Імшу вынаходніцтвам д’ябла! Блюзнерства! А калі ён называў папства вынаходніцтвам сатаны, як мы можам называць гэтую асобу сведкам?

Калі мы так робім, мы альбо не верым у ахвярны характар Імшы, альбо мы не верым у прымат Пятра, альбо мы не верым у каталіцкі прынцып нязменнасці вучэння і традыцыі Касцёла, альбо мы кажам хлусню і проста гуляемся ў гульні і паліткарэктнасць. Гэта вельмі несумленна. Альбо мы займаем інтэлектуальную паставу рэлятывізму: праўда і няпраўда — гэта тое самае. І таму ў гэтым выпадку, калі дакумент Пантыфікальнай рады сцвярджае, што Лютэр знаходзіцца на больш-менш тым жа ўзроўні, што ён такі ж сведка веры, як св. Ігнацый, яны ставяць праўду і памылку на адзін узровень. І гэта пастава філасофскага і тэалагічнага рэлятывізму. І гэта вельмі небяспечна.

Таму я думаю, што не варта ўспрымаць гэты дакумент сур’ёзна, таму што гэта не дактрынальнае навучанне, а дакумент сам па сабе супярэчлівы і цалкам няправільны. Гэты дакумент доўга не пражыве, бо Касцёл больш магутны, нязменная праўда мацнейшая за гэты слабы і няправільны дакумент. З часам ён сыдзе!

Мы ведаем, што як каталікі мы абавязаныя падпарадкоўвацца ўладзе Папы, аднак у святле ўзрастаючага замяшання сярод вернікаў, якое ўзнікла з-за вольнай і катастрафічнай інтэрпрэтацыі апостальскай адгартацыі Amoris Laetitia, з-за дазволу Камуніі чужаложнікам, з-за Лютэра — “сведкі Евангелля”, з-за аднаўлення ў правах Вялікага канцлера Мальтыйскага ордэна, абвінавачанага ў дазволе распаўсюджваць прэзерватывы, узрастае колькасць веруючых каталікоў, якія больш не хочуць падпарадкоўвацца Папу і ягонай уладзе. Гэта вядзе да рызыкі прыняцця сэдэвакантызму. Як каталікі, зацікаўленыя заставацца ў Каталіцкім Касцёле, як мы можам падпарадкоўвацца папскай уладзе, не слухаючыся тых рэчаў, якія яўна супярэчаць нязменнай каталіцкай веры? Ці з’яўляецца падпарадкаванне папскай уладзе сляпой паслухмянасцю?

Не, адна з характарыстычных рысаў каталікоў — гэта падпарадкаванне — я маю на ўвазе, у кананічным сэнсе — падпарадкаванне Папу, намесніку Хрыста, прыняцце ягонай улады, павага да яго, малітва за яго і звышнатуральная любоў да яго. Гэта аснова. Гэта не азначае сляпой паслухмянасці. Вядома, не, бо мы не ў дыктатуры. У дыктатуры — так, мы павінны слепа падпарадкоўвацца, альбо ў войску. Тут няма пытанняў. Але мы знаходзімся ў сям’і! Касцёл — гэта сям’я, дзе магчымыя дыскусіі, дзе магчымае таксама нейкае выпраўленне з павагай і любоўю. А калі гэта немагчыма, гэта не сапраўдная атмасфера Касцёла, духоўнасці. І таму з’явіцца атмасфера запалохвання, рэпрэсій, страху, а гэта не атмасфера Святога Духа, ні ў якім разе. І таму мы бярэм прыклады з гісторыі Касцёла.

Святая Кацярына Сіенская — доктар Касцёла. Яна заўсёды захоўвала глыбокую павагу і глыбокую любоў да Папы, але яна напісала яму некалькі лістоў з вельмі жорсткай крытыкай. З любові да яго! Яна нават рабіла заўвагі Папу! І гэта было карэктна, а Касцёл прызнаў яе святой і доктарам Касцёла. Яна нават пісала ў лісце да Папы, да аднаго з Папаў тых часоў, які нанёс вялікую шкоду Касцёлу і які ў пэўнай ступені быў адказны за Вялікую схізму… Яна пісала яму: Святы Айцец, калі вы не навернецеся, калі ласка, сыдзіце, адмоўцеся ад папства… Я пішу гэта з любові да вас, дзеля вашага вечнага збаўлення і дзеля Касцёла.

І такая пастава не сектанцкая, не схізматычная, не анты-папская. Ні ў якім разе. Тут, я думаю, калі мы закранаем гэтыя справы, нам заўсёды трэба захоўваць звышнатуральны погляд на папства і на Папу. Але не рабіць Папу ідалам і не практыкаваць папапаклонства. Не рабіць з Папы Бога, не абагаўляць яго. Гэта супраць Евангелля, гэта супраць Традыцыі Айцоў Касцёла. Таму, я лічу, цяпер Касцёл развіваецца найгорш за апошнія сто гадоў, дайшоўшы да гэтага нездаровага папапаклонства і, у нейкім сэнсе, да абагаўлення Папы. Гэта супярэчыць больш старажытнай і пастаяннай Традыцыі Касцёла. Магчыма, той крызіс, праз які мы праходзім цяпер, дапаможа Касцёлу стаць больш ураўнаважаным у адносінах да Папы, пазбегнуць гэтага скрайняга пакланення Папу і абагаўлення Папы і дасць магчымасць Касцёлу зрабіць поўны павагі і любові заклік да Святога Айца, калі будзе існаваць небяспека, сапраўдная небяспека для агульнага дабра Касцёла.

Як піша св. Аўгустын, а св. Тамаш Аквінскі цытуе яго, калі святы Павел зрабіў заўвагу першаму Папу, Пятру — і зрабіў яе публічна, а не прыватна, гэта запісана ў пасланні да Галатаў — па справе, якая была не дактрынальнай, не дагматычнай, а больш практычнай, пастырскай, і Павел зрабіў гэта… І св. Аўгустын кажа, што святы Пётр быў настолькі сціплы і такі мудры, што ён прыняў гэтую заўвагу. Ён не сказаў: ты, Павел, ты супраць мяне, ты ерэтык, ты схізматык… Не, ён прыняў гэта з удзячнасцю, і так павінен рабіць Папа ў нашыя дні: Дзякуй, мае дарагія браты, сыны і дочкі. Калі вы падказваеце мне, што існуе нейкая небяспека для веры, для агульнага дабра Касцёла, я паразважаю, я не буду злавацца на вас.

І гэта Папа таксама павінен сказаць біскупам і кардыналам: я не злуюся на вас, калі вы нават публічна, бо няма іншай магчымасці… Але выпраўленне святога Паўла было публічным, ён напісаў пра яго ў сваім лісце, натхнёным Святым Духам, для ўсіх пакаленняў да сканчэння веку, каб яны чыталі пра выпраўленне першага Папы. Гэта Божае слова! Такім чынам, Павел зрабіў гэта публічна. Калі б Павел жыў сёння, ён бы скарыстаўся Інтэрнэтам, таму што гэта быў бы публічны сродак, якім у ягоныя часы былі пасланні да ўсіх Касцёлаў. Таму для мяне няма цяжкасцяў і праблемаў з тым, што чацвёра кардыналаў апублікавалі свой заклік да Папы. Вядома, гэта павінна быць выключная сітуацыя, але мы сапраўды бачым выключную, у пэўным сэнсе беспрэцэдэнтную сітуацыю непаразумення. Бо гэтае замяшанне расце ва ўсім свеце і пэўным чынам дасягае амаль усіх пунктаў веравучэння Касцёла. Не толькі аднаго спецыфічнага пункту, але справы разведзеных і Эўхарыстыі, Божага маральнага закону — гэта аснова, а затым рэлятывізм: праўда можа стаяць на тым жа ўзроўні, што і памылка. Таму мы з’яўляемся сведкамі крызісу веры, які мае амаль універсальны характар, і таму ў такіх выключных выпадках могуць быць выкарыстаны выключныя сродкі спынення гэтага крызісу.

Але я хачу дадаць, я хачу сказаць гэта вернікам: найбольш моцныя сродкі — гэта не нейкі заклік да Папы, не братэрскае ці сыноўскае выпраўленне. Гэта не асноўныя сродкі. Я думаю, што гэта не акажа найлепшага эфекту. Але ва ўсіх вернікаў ёсць набольш моцны інструмент, каб дапамагчы Папу, каб ён мог дапамагчы Касцёлу пераадолець гэтае дактрынальнае замяшанне. Гэты сродак — малітва. Але малітва інтэнсіўная, і нават цярпенне, учынкі ўзнагароджання за Папу, за яго душу, каб ён атрымаў ад Бога моц і святло і аб’яднаў увесь Касцёл у адназначнасці, у праўдзе, як гэта рабіў святы Пётр і амаль усе ягоныя наступнікі. Таму вось нашыя інструменты: малітва, ахвяра, і гэта найбольш моцнае. І я ўпэўнены, што Бог прыме гэта і выведзе Касцёл з гэтага крызісу, як Ён вельмі часта рабіў на працягу мінулых 2000 гадоў.

Дзякуй, мансіньёр, за праясненне гэтай справы. Некаторыя кардыналы і біскупы нядаўна заявілі, што сумлення дастаткова, каб прымаць святую Камунію. Ці можна казаць, што тыя, хто адчувае, што ў іх усё ў парадку з сумленнем, могуць прымаць святую Камунію?

Не, такое сцвярджэнне супярэчыць пастаяннаму вучэнню і традыцыі Касцёла. Гэта прынцып суб’ектывізму, лютэраўскі, пратэстанцкі прынцып. У пратэстанцкіх супольнасцях існуе такі падыход, што сумленне — гэта канчатковы суддзя. Не, сумленне — гэта не суддзя. Трэба слухаць Божы голас: вось сапраўднае сумленне.

Існуе Божае прыказанне, яснае, а таксама вучэнне Касцёла: не чужаложыць і быць у стане ласкі —
аб’ектыўна, а не толькі суб’ектыўна — і так прымаць Святую Камунію, бо сакрамэнты — гэта не прыватнае дзеянне асобы. Сакрамэнты — гэта публічныя, самыя публічныя дзеянні Касцёла. І таму павінны існаваць аб’ектыўныя крытэрыі, якія нам ужо даў святы Павел у першым лісце да Карынцянаў, А гэта Божае слова і натхненне Святога Духа! І таму індывідуальнае сумленне ў дадзеным выпадку не можа быць суддзёю: ім павінна быць Божае слова і пастаянная традыцыя Касцёла.

Мансіньёр, у святле нядаўніх пагрозаў пакарання суспенсіяй a divinis мальтыйскіх святароў з боку біскупаў, калі тыя адмовяцца ўдзяляць Камунію паўторна жанатым парам, таксама з увагі на нядаўнюю забарону a divinis святара з Калумбіі, што вы думаеце пра пазіцыю біскупаў Мальты? Што можа чакаць веруючых каталікоў, калі ў іхніх парафіях будуць святары, гатовыя дазволіць блюзнерчыя Камуніі, каб не быць суспендаванымі? І што з гэтым трэба рабіць?

Па-першае, я не знаёмы з тэкстам гэтых норм мальтыйскіх біскупаў, таму я не магу казаць наўпрост пра іх. Але калі біскуп робіць гэта, ён учыняе цяжкае злоўжыванне ўладаю. Ён загадвае грашыць, а калі біскуп ці нават Папа загадвае мне грашыць, я павінен адмовіцца рабіць гэта, бо я павінен слухацца Бога. І таму ў такім выпадку святар мусіць сказаць біскупу: Ваша Эксцэленцыя, вы загадваеце мне здзяйсняць грэх! Але я не магу зрабіць гэтага. У гэтым выпадку я мушу слухацца Бога і не магу паслухацца вас.

Але, наколькі я ведаю, гэта сапраўды вельмі рэдкае выключэнне, і я спадзяюся, што ў Касцёле не пашырацца гэтыя радыкальныя і злачынныя рэчы. Каб біскуп абавязваў святароў удзяляць Камунію разведзеным… Трэба супраціўляцца аж да страты свайго служэння. Лепей згубіць усё, але не зграшыць супраць Божага прыказання ў дадзеным выпадку.

Мансіньёр, гэта было апошняе пытанне. Я хачу падзякаваць вам за ваш час і цярплівасць, за праясненне ўсіх гэтых сумневаў большасці веруючых каталікоў у свеце. Дзякуй за гэтае інтэрв’ю для Rorate Caeli і Adelante la Fe. Калі ласка, памятайце пра нас у малітвах.

Дзякуй. Напрыканцы я хачу заклікаць усіх вернікаў не знеахвочвацца ў гэтыя вельмі цёмныя часы замяшання, а ўспрымаць усё гэта як выклік паглыбляць свой давер Богу і Яго ўсемагутнасці,
Бог наведае сваёй усемагутнасцю гэты крызіс, а нам трэба ўмацоўваць сваю звышнатуральную ўпэўненасць у неразбуральнасці Касцёла, паглыбляць свае каталіцкія веды, паглыбляць каталіцкую веру, радасць у веры.

Насамрэч самае важнае ў Касцёле — гэта не быць Папам, кардыналам, біскупам ці святаром, а быць добрым каталіком, быць добрым вернікам, жыць згодна з Божым словам, з Божай воляй і захоўваць скарб Каталіцкага Касцёла, які Хрыстус даў нам, адкрыў нам, а апосталы перадалі нам, Касцёл перадаў нам праз 2000 гадоў, захоўваць у нашых душах гэты скарб цэласнай і прыгожай каталіцкай веры. Ніхто не можа адабраць у нас веру, бо яе даў нам Хрыстус.

Таму няхай Бог благаславіць вас і ўмацуе ўсіх каталікоў. Калі ласка, маліцеся і прыносьце духоўныя ахвяры за пераадоленне гэтага крызісу, маліцеся за Папу і каб Бог даў свайму Касцёлу ў нашыя дні шмат святых, добрых і адважных наступнікаў апосталаў і святароў, свецкіх людзей і добрых каталіцкіх сем’яў.

Дзякуй, мансіньёр.

Калі вы знайшлі арфаграфічную памылку, калі ласка, вылучыце яе і націсніце Ctrl+Enter.

Пакінуць каментар