Улічваючы, што для асобы ці для сям’і часта можа быць менш зручна ўдзельнічаць у традыцыйнай лацінскай Імшы (а я маю на ўвазе не толькі такія відавочныя праблемы, як месца і час, але таксама адсутнасць парафіяльнай інфраструктуры і варожую рэакцыю з боку сяброў, сям’і і нават духавенства), напэўна, будзе слушна найперш прыгадаць, чаму мы ўвогуле гэта робім. Калі нешта вартае таго, каб гэта рабіць, тады варта і праявіць вытрымку — нават коштам ахвяры.

У гэтым артыкуле я пералічу некалькі прычынаў, чаму няглядзячы на ўсе нязручнасці (і нават дробны пераслед), які мы зносілі на працягу гадоў, мы і нашыя сем’і любім наведваць традыцыйную лацінскую Імшу. Спадзяюся, размова пра гэтыя прычыны заахвоціць чытачоў альбо пачаць удзельнічаць у старой Імшы, альбо працягваць у ёй удзельнічаць, калі яны сумняваюцца ў сваім выбары. Сапраўды, гэта нашае перакананне, што святая літургія, перададзеная нам традыцыяй, ніколі не была настолькі важнай у жыцці каталікоў, як цяпер, калі мы назіраем, як пілігрымуючы Касцёл на зямлі працягвае забываць сваю тэалогію, спрашчаць свой пасыл, траціць сваю ідэнтычнасць і губляць кроў. Праз захоўванне, вывучэнне, падтрымку і любоў да яго старажытнай літургіі мы робім свой унёсак у падтрыманне аўтэнтычнага вучэння, абвяшчэнне Боскага збаўлення, у выпрастоўванне Касцёла і прыцягванне новых вернікаў, якія шукаюць непадробную праўду і відочную прыгажосць. Перадаючы гэты цудоўны дар далей і запрашаючы на Імшу так шмат нашых сяброў і іх сямей, колькі мы можам, мы выконваем нашае пакліканне паслядоўнікаў апосталаў.

Без далейшых разважанняў перайду да прычынаў:

1. Вашае духоўнае выхаванне будзе адбывацца такім самым чынам, як адбывалася духоўнае выхаванне большасці святых. Калі мы прымем кансерватыўныя ацэнкі і будзем лічыць, што рымская Імша была кадыфікавана пры Грыгорыю Вялікім (каля 600 года) і заставалася некранутай да 1970 года, то размова будзе ісці амаль пра 1400 гадоў жыцця Касцёла, а гэта большая частка яго гісторыі святых. Малітвы, чытанні і спевы, якія слухалі і над якімі разважалі яны, паўстануць і перад вамі.

Бо гэта тая Імша, якую Грыгорый Вялікі атрымаў у спадчыну, развіў і замацаваў. Гэта тая Імша, якую цэлебраваў св. Тамаш Аквінскі, з любоўю пісаў пра яе і ў якую сам зрабіў унёсак (ён склаў зменныя часткі Імшы і Афіцыя для свята Божага Цела). Гэта тая Імша, у якой св. Людовік ІХ, кароль-крыжаносец Францыі, удзельнічаў тры разы на дзень. Гэта тая Імша, перад цэлебрацыяй якой св. Філіп Нэры павінен быў нечым адцягваць сваю ўвагу, бо яна лёгка ўводзіла яго ў экстаз, які доўжыўся гадзінамі. Гэта тая Імша, якую на ўзбярэжжах Амерыкі цэлебравалі іспанскія і французскія місіянеры, такія як Канадскія мучанікі. Гэта тая Імша, якую святары патаемна служылі ў Англіі і Ірландыі ў цёмныя дні пераследу, і тая Імша, якую, рызыкуючы жыццём, служыў благаслаўлёны Мігель Про, а потым быў схоплены і расстраляны ўрадам Мексікі. Гэта тая Імша, пра якую благаслаўлёны Джон Генры Ньюмэн казаў, што ён цэлебраваў бы яе кожны свядомы момант жыцця, калі б мог. Гэта тая Імша, якую айцец Фрэдэрык Фабер назваў “найпрыгажэйшай рэччу па гэты бок неба”. Гэта тая Імша, якую айцец Даміян дэ Вёстэр цэлебраваў сваімі пракажонымі рукамі ў касцёле, які ён сам пабудаваў і размаляваў. Гэта тая Імша, падчас якой св. Эдыта Штайн, якая пазней загінула ў газавых камерах Аўшвіца, прыходзіла ў поўнае захапленне. Гэта тая Імша, якую такія вялікія людзі мастацтва, як Івлін Во, Дэвід Джонс і Грэм Грын любілі так моцна, што яе страту яны аплаквалі са смуткам і трывогай. Гэта тая Імша, якую ўсе так паважалі, што ў яе абарону ў 1970-я гады сталі нават не-каталікі, такія як Агата Крысці і Айрыс Мёрдак. Гэта тая Імша, якую св. Падрэ Піа цэлебраваў найстоліва, да самай сваёй смерці ў 1968 годзе, калі літургічныя апаратчыкі пачалі эксперыментаваць з Імшалам (а гэты чалавек усё ж нешта ведаў пра сакрэты святасці). Гэта тая самая Імша, на прыватную цэлебрацыю якой да канца свайго жыцця атрымаў дазвол св. Хасэмарыя Эскрыва, заснавальнік Опус Дэі.

Які ж слаўны натоўп сведкаў акружае традыцыйную лацінскую Імшу! Іхняя святасць была выкавана як золата і срэбра ў печы гэтай Імшы, і гэта незаслужанае благаслаўленне, што мы таксама шукаем і атрымліваем тое самае выхаванне. Так, я магу хадзіць на новую Імшу і ведаць, што я знаходжуся ў прысутнасці Бога і Яго святых (і за гэта я глыбока ўдзячны), але канкрэтная гістарычная сувязь з гэтым святымі абарвалася, як і гістарычная сувязь з маёй уласнай спадчынай як каталіка ў рымскім абрадзе.

2. Што добрае для мяне, тое яшчэ больш добрае для маіх дзяцей. Гэты спосаб цэлебрацыі найбольш глыбока фармуе розум і сэрца дзяцей у павазе да Усемагутнага Бога, у цнотах пакоры, паслухмянасці і паважлівай цішыні. Ён напаўняе іх пачуцці і ўявы святымі знакамі і сімваламі, “містычнымі цырымоніямі”, як кажа пра гэта Трыдэнцкі сабор. Сама Марыя Мантэсоры казала, што малыя дзеці вельмі ўспрымальныя да мовы сімвалаў, нават больш, чым дарослыя, і што яны больш вучацца ад таго, што глядзяць, як людзі выконваюць урачыстую літургію, чым ад слухання мноства словаў і малой колькасці дзеянняў. Усё гэта вельмі ўражвае і захапляе дзяцей, якія вучацца сваёй веры, а асабліва хлопчыкаў, якія становяцца міністрантамі [1].

3. Універсальнасць. Традыцыйная лацінская Імша не толькі дае відочную і неразрыўную сувязь паміж сённяшнім днём і далёкім мінулым, але таксама з’яўляецца натхняльнай сувяззю еднасці на ўсёй зямлі. Старэйшыя каталікі часта ўзгадваюць, як іх узрушвала тое, калі яны першы раз удзельнічалі ў Імшы ў іншай краіне і адкрывалі для сябе, што Імша заставалася той самай, куды б яны ні паехалі. Гэты досвед быў для іх пацвярджэннем каталіцкасці іхняй каталіцкай веры. Наадварот, сёння цяжка знайсці “тую самую Імшу” ў той самай парафіі ў тыя самыя выходныя. Універсальнасць традыцыйнай лацінскай Імшы з яе парасонам сакральнай лацінскай мовы і націскам на тым, каб святар адмовіўся ад сваіх персанальных і культурных перавагаў і апрануўся ў асобу Хрыста, працуе як сапраўдная Пяцідзесятніца, калі шматлікія мовы і плямёны збіраюцца разам у адным Духу, а не як новы Вавілон, які аддае перавагу такім неагульным рысам, як народнасць альбо ўзроставая група, і пагражае адкінуць евангельскі прынцып “няма ані грэка, ані габрэя”.

4. Вы заўсёды ведаеце, што атрымліваеце. Імша будзе засяроджаная на Святой Ахвяры нашага Пана Езуса Хрыста на крыжы. Гэта будзе паважлівая і малітоўная цішыня перад, падчас і пасля Імшы. У прэзбітэрыі будуць служыць толькі мужчыны, і толькі святары і дыяканы будуць трымаць Цела Хрыста, што згаджаецца з амаль 2000 гадоў традыцыі. Людзі зазвычай будуць апранутыя сціпла. Музыка можа быць не заўсёды (а калі будзе, то не заўсёды будзе дасканала выканана), але вы ніколі не пачуеце псеўда-поп-спеваў з нарцысістычнымі ці ерэтычнымі тэкстамі.

Інакш кажучы, традыцыйную форму рымскага абраду ніколі нельга прымусіць цалкам працаваць на сябе. Як і любую добрую рэч на гэтым свеце, лацінскую Імшу можна сапсаваць, але яе ніколі нельга сказіць да той ступені, каб яна перастала паказваць на сапраўднага Бога. Чэстэртан аднойчы сказаў, што “адзінай рэччу, якая ніколі не можа перайсці пэўную мяжу ў сваім супрацоўніцтве з прыгнятальнікамі — гэта артадаксальнасць. Гэта праўда, што я магу так скруціць артадаксальнасць, каб часткова апраўдаць тырана. Але я вельмі лёгка магу скласці нямецкую філасофію так, каб апраўдаць яго цалкам” [2]. Тое самае датычыцца і традыцыйнай лацінскай Імшы. Айцец Джонатан Робінсан, які ў час напісання сваёй кнігі не быў сябрам usus antiquior, тым не менш прызнаваў, што “адвечная прывабнасць старога абраду заключаецца ў тым, што ён мае трансцэндэнтную адсылку, нават тады, калі падвяргаецца рознага кшталту надужыванням” [3]. І, наадварот, заўважае Робінсан, хоць новую Імшу і можна цэлебраваць паважным чынам, які скіроўвае нас да трансцэндэнтнага, “у законе, які кіруе тым, як служыцца Novus Ordo, няма нічога, што забяспечвала б цэнтральнае месца цэлебрацыі Пасхальнай таямніцы” [4]. Іншымі словамі, новую Імшу можна цэлебраваць сапраўдна, але такім чынам, што на супольнасці альбо на супольным пасілку рабіўся б такі націск, што гэта прывяло б да “практычнага адмаўлення каталіцкага разумення Імшы” [5]. З іншага боку, непарушнасць унутранага значэння традыцыйнай Імшы натхніла аднаго каментатара прыкласці да яе пэўны стары выраз наконт Ваенна-марскіх сілаў ЗША: “Гэтую машыну збудавалі геніі, таму ёю могуць бяспечна кіраваць ідыёты” [6].

5. Гэта сама сапраўднасць. Класічны рымскі абрад мае відавочную тэацэнтрычную і хрыстацэнтрычную арыентацыю, якая заўважаецца як у паставе ad orientem святара, так і ў багатых тэкстах самога класічнага Рымскага Імшала, якія робяць значна большы націск на таямніцу Найсвяцейшай Тройцы, на боскасці нашага Пана Езуса Хрыста і на ахвяры нашага Пана на крыжы [7]. Як паказала д-р Лорэн Прыстас, малітвы новага Імшала часта аказваюцца слабейшымі ў перадачы вучэння і аскетычнай дактрыны, тады як малітвы старога Імшала з’яўляюцца бясспрэчна і бескампрамісна каталіцкімі [8]. Гэта сама сапраўднасць, гэта чыстая купель, а не штосьці злепленае “экспертамі” для “сучаснага чалавека” і падагнанае пад ягоныя перавагі. Усё больш і больш каталіцкіх пастыраў і навукоўцаў прызнаюць, што літургічная рэформа 1960-х гадоў праходзіла надта паспешліва і неахайна. Гэта пакінула нас у бязладнай сітуацыі, для якой сама рэфармаваная літургія не можа прапанаваць рашэння, бо яна для гэтага кепска абсталяваная, яна мае лішак опцый, мінімалістычныя рубрыкі, яна паддадзеная маніпуляцыям “узначальваючых” і яна, відавочна, знаходзіцца ў разрыве з прынамсі чатырнаццаццю стагоддзямі рымска-каталіцкай малітвы, што добра бачна па мове, бо старая Імша шэпча і спявае на святой матчынай мове Заходняга Касцёла — на лацінскай, тады як новая Імша нязграбна змяшалася з народнымі мовамі свету, што пастаянна падвяргаюцца зменам.

6. Лепшы каляндар святых. У літургічных спрэчках набольш куляў выпушчана дзеля абароны альбо атакі зменаў у сталых частках Імшы — і гэта зразумела. Але адна з найбольш важных розніц паміж Імшаламі 1962 і 1970 года заключаецца ў календары. Пачнем з цыкла святых, з іхніх святаў. Каляндар 1962 года — гэта цудоўны падручнік па гісторыі Касцёла, асабліва па гісторыі ранняга Касцёла, які сёння часта не бярэцца да ўвагі. Божым провідам ён арганізаваны так, што пэўныя святыя фарміруюць розныя “кластэры” з асаблівым акцэнтам на пэўнай грані святасці. Стваральнікі агульнага календара 1969/1970, з іншага боку, выкінулі альбо панізілі ў рангу 200 святых, сярод якіх св. Валянцін з дня святога Валянціна, а таксама св. Хрыстафор, апякун падарожных, бо пра яго казалі, што ён ніколі не існаваў. Таксама яны выкінулі св. Кацярыну Александрыйскую па той самай прычыне, хоць яна была адной са святых, каго бачыла св. Жанна д’Арк, калі Бог скіроўваў яе на бітву з англічанамі [9]. Архітэктары новага календара часта засноўвалі свае рашэнні на сучасных гістарычных даследаваннях, а не на вуснай традыцыі Касцёла. Гэтыя навуковыя крытэрыі нагадваюць чэстэртанаўскае пярэчанне, што ён больш ахвотна паверыў бы казкам старых бабак, чым фактам старых дзеваў. “Даволі лёгка ўбачыць, чаму легенда выклікае і павінна выклікаць большую павагу, чым падручнік па гісторыі, — піша ён. — Легенду зазвычай складае большасць людзей у вёсцы, з якіх усе нармальныя. Кнігу зазвычай піша адзін чалавёк з вёскі, прытым ненармальны” [10].

7. Лепшы каляндар літургічных перыядаў. Падобна, у календары 1962 года паслядоўнасць літургічных перыядаў таксама больш багатая. Дзякуючы штогадоваму цыклу зменных тэкстаў кожная нядзеля мае свой непаўторны пах, а штогадовае паўтарэнне стварае адзнакі альбо меркі, па якіх вернікі могуць вымяраць свой духоўны прагрэс альбо заняпад на працягу жыцця. Традыцыйны каляндар уключае старажытныя перыяды, такія як сухія дні і малельныя дні, якія павялічваюць не толькі нашую ўдзячнасць Богу, але і нашае прызнанне такіх дабротаў, як поры года і сельскагаспадарчыя цыклы зямлі. Традыцыйны каляндар не мае такой рэчы, як “звычайны перыяд” (вельмі няўдалы выраз, улічваючы, што пасля Уцелаўлення ўжо не можа быць “звычайнага” часу [11]), а замест яго ёсць перыяд пасля Аб’яўлення і перыяд пасля Пяцідзесятніцы, якія падаўжаюць значэнне гэтых вялікіх святаў, як доўгае свячэнне альбо як арэха. Нароўні з Нараджэннем Пана і Вялікаднем, Пяцідзесятніца, свята са статусам, не меншым за статус папярэдніх, святкуецца на працягу поўных васьмі дзён, каб Касцёл мог атрымаць асалоду ад цеплыні і святла нябеснага агню. Традыцыйны каляндар мае перад Вялікім постам перыяд Сямідзесятніцы, альбо карнавал, які пачынаецца за тры тыдні да Папяльцовай серады і добра спрыяе псіхалагічнаму пераходу ад радасці Божага Нараджэння да велікапоснага смутку. Як і большасць іншых асаблівасцяў usus antiquior, згаданыя рысы календара маюць надзвычай старажытнае паходжанне і жыва злучаюць нас з Касцёлам першага тысячагоддзя і нават самых ранніх стагоддзяў.

8. Лепшы шлях да Бібліі. Многія думаюць, што Novus Ordo мае натуральную перавагу перад старой Імшой, таму што яна мае трохгадовы цыкл нядзельных чытанняў і двухгадовы цыкл чытанняў у буднія дні, а таксама больш доўгія і шматлікія чытанні замест старажытнага аднагадовага цыкла, які зазвычай складаецца з двух чытанняў для кожнай Імшы (пасланне і Евангелле). Яны не ўлічваюць той факт, што архітэктары Novus Ordo адначасова выдалілі большасць біблійных алюзій, якія фарміравалі сутнасць сталых частак Імшы, і парашутавалі туды шмат чытанняў без увагі на іх адпаведнасць адно аднаму. Калі казаць пра біблійныя чытанні, стары абрад карыстаецца двума добрымі прынцыпамі: па-першае, урыўкі выбіраюцца не дзеля саміх сябе (каб прачытаць як мага больш Пісання), але каб праліць святло на нагоду для малітвы; па-другое, акцэнт робіцца не на простым павелічэнні знаёмасці з Бібліяй альбо на дыдактычным навучанні. але на “містагогіі”. Іншымі словамі, чытанні Імшы не задумваюцца як узвышаная нядзельная школа, а як пастаянныя ўводзіны ў таямніцы веры. Меншая колькасць, сцісласць, літургічная адпаведнасць і паўтарэнне на працягу кожнага года робіць гэтыя чытанні больш моцным сродкам духоўнага выхавання і падрыхтоўкі да Эўхарыстычнай ахвяры.

9. Пашана да Найсвяцейшай Эўхарыстыі. Вядома, можа быць такое, што звычайная форма Імшы цэлебруецца з павагай, а святую Камунію раздаюць толькі пасвячаныя служыцелі. Але скажам шчыра: шматлікія парафіі выкарыстоўваюць “надзвычайных” служыцеляў святой Камуніі, а шматлікія вернікі прымаюць святую Камунію ў руку. Толькі гэтыя дзве рэчы істотна парушаюць пашану да Найсвяцейшага Сакрамэнту. У адрозненне ад святара, свецкія служыцелі не ачышчаюць свае рукі ці пальцы пасля дакранання да Бога, такім чынам збіраючы і раскідваючы часцінкі Рэальнай Прысутнасці. Тое ж датычыцца і вернікаў, якія прымаюць Камунію ў руку; нават кароткі кантакт з Гостыяй можа пакінуць на далоні маленькія часцінкі кансэкраванай Ахвяры [12]. Падумайце пра гэта: кожны дзень, тысячы і тысячы гэтых ненаўмысных актаў прафанацыі Найсвяцейшага Сакрамэнту адбываюцца па ўсім свеце. Якое ж цярплівае Эўхарыстычнае Сэрца нашага Пана! Але ці сапраўды мы хочам зрабіць унёсак у гэтую прафанацыю? Нават калі мы самі на Імшы Novus Ordo прымаем святую Камунію ў вусны, існуе вялікая верагоднасць, што нас усё ж акружаюць гэтыя легкадумныя звычкі. Такое асяроддзе будзе напаўняць нас альбо гневам і смуткам, альбо прывядзе да ўстойлівай абыякавасці. Ані адно, ані другое не дапаможа нам спазнаць супакой Рэальнай Прысутнасці Хрыста. Таксама гэта не самы аптымальны шлях выхоўваць дзяцей у веры!

Падобныя словы можна сказаць і наконт знака супакою [13], які адцягвае ўвагу; альбо наконт жанчын-лектараў і надзвычайных служыцеляў святой Камуніі, якія не толькі з’яўляюцца поўным разрывам з традыцыяй, але і могуць быць апранутыя ў адзенне сумнеўнай сціпласці; альбо пра паўсюдны звычай гучнай балбатні перад і пасля Імшы; альбо пра імправізацыі святара. Гэтыя і многія іншыя характарыстыкі Novus Ordo паасобку і супольна з’яўляюцца прыкметай адсутнасці веры ў Рэальную Прысутнасць, знакамі антрапацэнтрычнай, гарызантальнай самацэлебрацыі супольнасці.

Гэтую думку трэба падкрэсліць: асабліва дзецям шкодна зноў і зноў бачыць шакавальную адсутнасць павагі да нашага Пана і Бога ў цудоўным сакрамэнце Ягонай любові, калі каталікі лаўка за лаўкай падымаюцца і прымаюць дар, да якога яны зазвычай ставяцца са штодзённай і нават нуднай абыякавасцю. Мы верым, што Эўхарыстыя насамрэч з’яўляецца нашым Збаўцам, нашым Каралём, нашым Суддзёю — але раптам дзейнічаем так, быццам мы трымаем звыклую (хоць і сімвалічную) ежу і піццё, што тлумачыць, чаму так шмат каталікоў прытрымліваецца пратэстанцкага погляду на тое, што адбываецца на Імшы. Гэтая смутная сітуацыя не скончыцца, пакуль дасаборныя нормы адносна святой Гостыі не стануць абавязковымі для ўсіх літургічных служыцеляў, што, напэўна, хутка не адбудзецца. Бяспечная гавань уцёкаў — гэта, зноў жа, традыцыйная лацінская Імша, дзе розум і святасць пераважаюць.

10. Нарэшце, гэта таямніца веры. Шматлікія прычыны для захавання і падтрымкі традыцыйнай лацінскай Імшы, нягледзячы на ўсе перашкоды, якія ставіць нам д’ябал, можна падасумаваць у адным слове: ТАЯМНІЦА. Тое, што святы Павел называе musterion, а лацінская літургічная традыцыя перадае пад назвамі mysterium і sacramentum, гэта далёка не маргінальныя канцэпцыі ў хрысціянстве. Тое, што Бог драматычна адкрыўся нам у гісторыі, а найперш у асобе Езуса Хрыста, гэта таямніца ў найвышэйшым значэнні гэтага слова: гэта адкрыццё Рэальнасці надзвычай яснае, але заўсёды непазбежнае, вельмі зыркае, але асляпляльнае ў сваёй зыркасці. Адпаведна, літургічныя цэлебрацыі, якія ўводзяць нас у кантакт з самім нашым Богам, мусяць насіць адбітак Ягонай вечнай і бясконцай таямнічасці, Ягонай цудоўнай трансцэндэнцыі, Ягонай ашаламляльнай святасці, Ягонай абяззбройвальнай блізкасці, Ягонай мяккай, але пранізлівай цішыні. Традыцыйная форма рымскага абраду з усёй пэўнасцю нясе на сабе гэты адбітак. Яе цырымоніі, яе мова, яе пастава ad orientem і яе незямная музыка з’яўляюцца не цемрашальскімі, а вельмі спасцігальнымі, і ў той самы час яны ўліваюць пачуццё невядомага, нават страшнага і хвалюючага. Стымулюючы пачуццё сакральнага, старая Імша захоўвае некранутай таямніцу веры [14].

Такім чынам, класічны рымскі абрад з’яўляецца пасланцом традыцыі, акушэркай для ўнутранага чалавека, пажыццёвым настаўнікам для веры, школай пакланення, пакаяння, падзякі і просьбы, абсалютна надзейнай скалой стабільнасці, на якой мы можам упэўнена будаваць нашае духоўнае жыццё.

Паколькі аднаўленне святой літургіі Касцёла расце і набірае рух, цяпер не час для знеахвочвання і доўгіх разважанняў; гэта час, каб радасна і шчыра прыняць усе скарбы, якія наш Касцёл назапасіў для нас, нягледзячы на блізарукасць некаторых з яе цяперашніх пастыраў і неадукаванасць (зазвычай не з іхняй віны) многіх вернікаў. Гэта аднова, якая павінна адбыцца, калі Касцёл хоча перажыць надыходзячую небяспеку. Ці можа Пан разлічваць, што мы пойдзем гэтай дарогай, што мы падтрымаем “каталіцкую і артадаксальную веру”? Ці адкажам мы на Ягоную ласку, калі Ён вядзе нас назад да надзвычайных багаццяў Традыцыі, якую Ён у сваёй любячай дабрыні даў Касцёлу, сваёй Нявесце?

Гэта не час, каб слабець і стамляцца; гэта час пакласці руку на плуг. Чаму мы павінны пазбаўляць сябе святла, спакою і радасці таго, што больш прыгожае, больш звышнатуральнае, больш сакральнае, больш асвячальнае і больш відавочна каталіцкае? Незлічоныя благаслаўленні чакаюць нас, калі пасярод сённяшняга беспрэцэдэнтнага крызісу тоеснасці Касцёла мы будзем жыць нашай каталіцкай верай у поўнай вернасці і з гарачым прысвячэннем Лізаветавых мучанікаў, якія жадалі выцерпець што заўгодна, каб толькі ім не аднялі Імшу, якую яны песцілі больш за жыццё. Так, мы будзем павінны прыносіць ахвяры, прымаючы нязручны час альбо незадавальняючае месца, пакорна пераносячы неразуменне і нават непрыманне тых, каго мы любім, аднак мы ведаем, што ахвяры дзеля большага дабра з’яўляюцца самой сутнасцю любові.

Мы прывялі дзесяць прычын наведваць традыцыйную лацінскую Імшу. Іх можна было прывесці значна больш, ды і кожная асоба будзе мець свае прычыны. Але мы напэўна ведаем, што Касцёлу патрэбная ягоная Імша, нам патрэбная гэтая Імша і, нейкім дзіўным чынам, што незаслужана нададзены нам як прывілей, Імшы патрэбныя мы. Таму будзем трымацца яе, каб мы ўсё больш набліжаліся да Хрыста, нашага Караля, нашага Збавіцеля, нашага Усяго.


Заўвагі

[1] Гл. “Helping Children Enter into the Traditional Latin Mass” (Part 1, Part 2); “Ex ore infantium: Children and the Traditional Latin Mass” (here).

[2] Chesterton, Orthodoxy (San Francisco: Ignatius Press, 1995), 132.

[3] Jonathan Robinson, The Mass and Modernity (Ignatius Press, 2005), 307.

[4] Ibid., 311, вылучэнне дадазенае.

[5] Ibid., 311.

[6] Той самы аўтар, Джон Змірак, які разбіраецца ў тэме, працягвае: “Старая літургія была створана святымі і можа быць адслужана прыдуркамі [schlubs] без рызыкі прафанацыі. Новы абрад быў злеплены бюракратамі і можа бяспечна служыцца толькі святымі.” John Zmirak, “All Your Church Are Belong to Us.

[7] Як паказана ў Peter Kwasniewski, Resurgent in the Midst of Crisis (Kettering, OH: Angelico Press, 2014), раздзел 6, “Offspring of Arius in the Holy of Holies.”

[8] Гл., сярод шматлікіх добрых даследаванняў Лорэн Прыстас, ейную кнігу Collects of the Roman Missal: A Comparative Study of the Sundays in Proper Seasons Before and After the Second Vatican Council (London: T&T Clark, 2013).

[9] На шчасце, прызнаючы, што здарылася памылка, Папа Ян Павел ІІ аднавіў св. Кацярыну ў календары Novus Ordo дваццаць гадоў пасля, але што ж з усімі іншымі святымі, якіх адцялі?

[10] Chesterton, Orthodoxy, 53.

[11] Гл., сярод іншых выказванняў у дадзенай дыскусіі, Fr. Richard Cipolla, “Epiphany and the Unordinariness of Liturgical Time”.

[12] Гл. Father X, “Losing Fragments with Communion in the Hand,” The Latin Mass Magazine (Fall 2009), 27-29.

[13] “Знак супакою” ў Novus Ordo не мае амаль нічога супольнага з велічнай манерай перадачы pax на ўрачыстай спяванай Імшы, дзе становіцца вельмі ясна, што супакой, пра які ідзе мова, гэта духоўны дар, які паходзіць ад Божага Баранка, ахвяраванага на алтары, і які распаўсюджваецца праз святых служыцеляў пакуль не спачне на найніжэйшых служыцелях, якімі з’яўляюцца свецкія людзі.

[14] Цягам стагоддзяў, аж да часоў ранняга Касцёла (і нават, як кажа св. Тамаш Аквінскі, да часоў апосталаў), святар заўсёды казаў “таямніца веры” ў сярэдзіне кансэкрацыі келіха. Ён спасылаўся канкрэтна на ўварванне Бога ўсярэдзіну нас у гэтым невытлумачальным Сакрамэнце.


Аўтар: Peter Kwasniewski
Крыніца: OnePeterFive
Ілюстрацыйнае фота: Joseph Shaw (CC BY-NC-SA)

Тэкст перакладзены з англійскага арыгінала і перадрукаваны з дазволу аўтара.

Калі вы знайшлі арфаграфічную памылку, калі ласка, вылучыце яе і націсніце Ctrl+Enter.

Пакіньце адказ

Напішыце першы каментар!

Leave a Reply

wpDiscuz